«سئوالات مفهومی»چیستی و چرائی
«سئوالات مفهومی»
چیستی و چرائی
سئوالات مفهومی سئوالاتی هستند که از دانش آموزان می خواهند بجای اینکه فقط چیزی را بازخوانی کنند ویا از روش گام به گام حل مسأله (الگوریتمی) استفاده کنند، پاسخی را بیافرینند. سئوالات مفهومی سئوالات «مرتبه عالی» هستند. آنها در سومین طبقه از سه طبقه کلی سئوالات سنجش دانش دانش آموزان قرار می گیرند.
سه گروه سئوالات:
· بازخوانی
· الگوریتمی
· مرتبه عالی
سئوالات بازخوانی
از دانش آموزان می خواهند که وقایع، سئوالات ویا توضیحات را بخاطر آورند.
سئوالات الگوریتمی
از دانش آموزان می خواهند که از اطلاعات یا فرآیندها در یک روش شناخته شده استفاده کنند.
یک کامپیوتر برنامه ریزی شده هم می تواند به بسیاری از این سئوالات پاسخ دهد.
سئوالات مرتبه عالی
ترکیبی از موارد زیر را طلب می کنند:
- ترجمه اطلاعات از کلمه به نشانه یا از نشانه به کلمه
- تفسیراطلاعات به منظور انتخاب داده های مرتبط یا برای تشخیص ارتباط بین بخش ها
- جستجو با هدف پی بردن به نتایج
- بکاربردن اصول در مسائل یا موقعیت های جدید. یعنی مسائل یا موقعیت هایی که مواردی از جدید بودن یا ناشناخته بودن را شامل می شوند.
- تجزیه وتحلیل اطلاعات برای دستیابی به اصول وروابط نهفته یا برای دستیابی به سرنخ هائی از اطلاعات موردنیاز جهت پرداختن به یک مشکل یا سئوال
- طراحی یک مدل، آزمایش یافرضیه منطقی از مجموعه ای از داده ها.
سئوالات «مرتبه عالی» اغلب شامل حداقل تعدادی از مفاهیم یا رفتارهایی هستند که برای یک دانش آموز ناشناخته اند. درنتیجه انتخاب یک سئوال « مرتبه عالی» به جایگاه دانش آموزان در « نردبان تحصیلی» وابسته است.
سئوالات مفهومی در کدام گروه از سئوالات قرار می گیرند؟
سئوالات مفهومی سئوالات « مرتبه عالی» هستند. به معنای دقیق کلمه آنها ممکن است:
- درک دانش آموزان از ایده های نهفته در پشت یک پدیده را مورد سنجش قرار دهند.
- ازدانش آموزان بخواهند یک پدیده ناشناخته را توضیح دهند.
- انتقال دانش به یک موقعیت جدید را آزمایش کنند.
- از دانش آموزان بخواهند که توضیحی را متناسب با یک موقعیت جدید ارائه دهند.
- از دانش آموزان بخواهند که مفهوم زیربنائی را جهت تشخیص اینکه کدام الگوریتم مورد استفاده قرار گیرد، مشخص کنند.
- باعث شوند که دانش آموز یک سیستم را تصور کند و از آن برای رسیدن به یک نتیجه استفاده کند.
- بیش از یک جواب مورد قبول داشته باشند.
- از دانش آموزان بخواهند که اطلاعات را جهت انتخاب داده های مرتبط مورد تجزیه وتحلیل قرار دهند.
- در کلاس درس به عنوان موقعیت های یادگیری و در امتحانات جهت ارزشیابی مورد استفاده قرار می گیرند.
- با توجه به سطح دانش وتجربه دانش آموزان سئوالی ممکن است برای دانش آموزی مفهومی وبرای دیگری الگوریتمی باشد.
چگونه یک سئوال مفهومی را تشخیص می دهیم؟
سئوالات مفهومی موقعیتی را ارائه می کنند که یک دانش آموز هنوز آن را نیاموخته است واز دانش آموزان می خواهند که:
- دلیل موجهی برای یک انتخاب ارائه کنند
- پیش بینی کنند که در مرحله بعد چه اتفاق خواهد افتاد
- توضیح دهند که چرا چیزی اتفاق می افتد
- توضیح دهند که یک چیز چطور اتفاق می افتد
- دو موضوع یا حوزه را به هم ربط دهند.
- داده های مفید را از اطلاعات اضافی بیرون بکشند.
- سئوالاتی را که به یک روش جدید بیان شده اند، تشخیص دهند.
سئوالات مفهومی چیزی بیشتر از یک بازخوانی ساده را می طلبند. آنها از دانش آموزان می خواهند که پاسخی را مطرح کنند یا یک مسأله را مورد ارزیابی قرار دهند یا ابزار مورد نیاز برای رسیدن به یک پاسخ را انتخاب کنند. بسیاری از سئوالات مفهومی کمّی نیستند. برخی از سئوالات مفهومی ممکن است چند پاسخ مورد قبول داشته باشند
